Jezu, ratuj, bo giniemy


Link | 22.01.09 | śró płn | (1)



Dzieje tej płaskorzeźby przypominają historię świętego Graala. Wizerunek Jezusa jedną ręką zasłaniającego oczy, ukrzyżowanego na tle płonącej Warszawy wyszedł spod ręki Jana Małety w dniach Powstania 1944 roku. W rok później pierwszy jego odlew zawisnął w miejscu pamięci na ścianie kamienicy u zbiegu Alej Jerozolimskich i Marszałkowskiej, po której do dziś pozostał tylko fragment przesuniętego o kilka metrów muru pod hotelem Forum lub, jak kto woli, Novotel. Drugi po dwóch latach ozdobił pierwszy w Polsce, i przez wiele lat jedyny, pomnik Powstańców Warszawskich w... Słupsku, wzniesiony z inicjatywy powstańczego kapelana – księdza Jana Ziei, którego powojenne losy rzuciły do tego pomorskiego miasta. Z tej pierwszej lokalizacji zniknął prawdopodobnie w ramach tzw. akcji dekrucyfikacyjnej w 1958 roku. Z drugiej zaś w roku 1962, powracając na swoje miejsce dopiero 19 lat później za sprawą "Solidarności", lecz już bez przejmującej inkrypcji "Jezu, ratuj, bo giniemy". Trzeci odlew znajdował się u Jezuitów na Rakowieckiej, lecz i stąd zniknął w niewyjaśnionych okolicznościach, prawdopodobnie tak samo jak czwarty z kościoła na Boernerowie, gdzie mieszkał autor. Urząd Bezpieczeństwa, zastraszając go, pilnował, by płaskorzeźba nie pojawiła się już nigdzie. Egzemplarz plakiety (być może jeden z tych zaginionych) znajduje się ponoć także w Muzeum Rzemiosł Artystycznych i Precyzyjnych, co trudno zweryfikować z uwagi na jego zamknięte dla zwiedzających podwoje. Kilka podobnych plakiet do dziś zobaczyć możemy jednak na cmentarzu na rogu Powsińskiej i Św. Bonifacego. A całkiem niedawno kolejne dwa odlewy płaskorzeźby pojawiły się w Muzeum Powstania Warszawskiego oraz w kościele św. Krzyża na ścianie rekonstruowanego właśnie ołtarza Najświętszego Sakramentu i św. Trójcy, zwanego też Ołtarzem Ojczyzny. W końcu więc odnaleziono naszego „warszawskiego Graala”. I to w dwóch egzemplarzach. Oby pozostał on w tych, jak najbardziej dla niego odpowiednich miejscach, jak najdłużej.



facebook
flickr

indeks
mapa

2017
05
04
03
02
01
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006

mok
och
pow
prg płd
prg płn
str mst
śró płd
śró płn
wol
żol
mix
świat

zły
budapast
neony
street


made in warsaw
© paweł kozdrowicz
pkozdrowicz@gmail.com